Odkryj świat via ferrat

Asekuracja

Na via ferracie wspinacz jest zabezpieczony stalową liną, która w regularnych odstępach (zależnych głównie od trudności trasy lub ukształtowania skały) jest zakotwiona w skale. Kotwienie polega na osadzeniu w skale stalowego pręta z oczkiem, przez które przechodzi lina. Lina jest przymocowana w oczku za pomocą zacisków, aby się nie przesuwała. W ten sposób powstaje stała stalowa lina zamocowana do skały. Obecnie wiele interesujących via ferrat można znaleźć również w Polsce. Wspinacz korzysta ze specjalnego zestawu asekuracyjnego (tzw. lonży ferratowej), składającego się z dwóch elastycznych ramion, karabinków oraz absorbera energii. Jest on przypięty do stalowej liny. W przypadku odpadnięcia karabinki zatrzymują się na ostatnim punkcie kotwiczenia poniżej wspinacza i zatrzymują upadek. Dodatkowo absorber energii zmniejsza siłę uderzenia. Bez absorbera istnieje ryzyko zerwania ramion lonży pod wpływem dużej siły dynamicznej. Wspinacz używa również kasku, uprzęży (czasem pełnej uprzęży) oraz może korzystać z dodatkowego sprzętu, takiego jak przyrząd zaciskowy, lonża do odpoczynku itp. W przypadku trudnych via ferrat lub braku doświadczenia zaleca się, aby grupa zabrała ze sobą doświadczonego wspinacza z liną. Może on dodatkowo asekurować w trudnych miejscach lub opuścić uczestników w dół, jeśli nie są w stanie kontynuować. Do tego celu zazwyczaj wystarczy krótka lina o długości około 30 m, którą można bez problemu zmieścić w plecaku. Upadek na via ferracie może być bolesny i niebezpieczny. Skały bywają ostre, a dodatkowo można się zranić o elementy kotwiące. Dlatego należy:

- zawsze prawidłowo się asekurować,
- zachować ostrożność,
- unikać mokrych ferrat (chyba że jest to konieczne – niektóre trasy są stale wilgotne, np. przy wodospadach),
- przede wszystkim nie przeceniać swoich możliwości.

Jeśli już na początku via ferraty masz trudności z pokonaniem pierwszych odcinków, warto sprawdzić topo (schemat trasy), aby ocenić:

- ile podobnych miejsc znajduje się dalej,
- jak długo potrwa wspinaczka,
- czy istnieje droga ucieczki (na niektórych ferratach są wyjścia awaryjne).

Historia via ferrat

Wiele tras wykorzystywanych dziś jako via ferraty to dawne zabezpieczone drogi wojskowe, które ułatwiały żołnierzom poruszanie się w górach, często aż na szczyty. Za pierwszą prawdziwą via ferratę uznaje się trasę powstałą w 1843 roku na drodze normalnej na szczyt Hoher Dachstein w Austrii. W podobnym celu w 1869 roku zabezpieczono klasyczną drogę na Grossglockner. Od około 1880 roku zaczęły pojawiać się krótkie zabezpieczone odcinki w ścianach masywu Brenta. Podczas I wojny światowej (1914–1918) turystyka uległa załamaniu, jednak żołnierze austriaccy i włoscy budowali w Dolomitach drabiny, galerie i tunele oraz zabezpieczali eksponowane miejsca linami. Wiele dzisiejszych via ferrat powstało na bazie tych wojskowych tras.

Czym jest via ferrata?

Via ferrata to zabezpieczona górska trasa wyposażona w stalową linę służącą do asekuracji. Często jest uzupełniona o dodatkowe elementy, takie jak:

- klamry (stopnie),
- drabinki,
- łańcuchy,
- mostki i platformy.

Lina asekuracyjna, solidnie zamocowana do skały w regularnych odstępach, umożliwia wpięcie karabinków zestawu asekuracyjnego. Na najłatwiejszych trasach może pełnić również funkcję poręczy – szczególnie przydatnej na mokrej skale, śniegu lub lodzie. Tego typu zabezpieczenia spotyka się także na podejściach do schronisk górskich, gdzie poruszają się mniej doświadczeni turyści. Dodatkowe elementy, takie jak drabinki, klamry czy mostki, służą jako stopnie i chwyty tam, gdzie naturalna rzeźba terenu ich nie zapewnia. Dzięki temu nawet mniej doświadczeni użytkownicy mogą bezpiecznie pokonywać bardzo strome, a nawet przewieszone odcinki – choć wtedy wspinaczka odbywa się bardziej „po żelazie” niż po skale.

Współczesność

W przeszłości via ferraty były prowadzone logicznymi liniami i miały przede wszystkim ułatwiać wejście. Obecnie coraz częściej powstają trudne, sportowe trasy skierowane do miłośników adrenaliny.

Dlaczego warto spróbować?

- poczujesz prawdziwą ekspozycję i przestrzeń.
- wejdziesz tam, gdzie zwykły szlak nie prowadzi,
- zobaczysz góry z zupełnie innej perspektywy,
- przeżyjesz coś, co zostaje w głowie na długo.

Pamiętaj - Via ferraty są dostępne — ale nadal są w górach. Szanuj warunki, nie przeceniaj swoich możliwości i zawsze dbaj o bezpieczeństwo.